Wanneer het over zelfverdediging gaat komt vaak ook pepperspray ter sprake. Dat het een verboden wapen is wordt door de raadgevers van tafel geveegd met: “Stop het in je handtas. Hoeveel keer is je handtas al doorzocht?”. Punt is dat als je die peperspray gebruikt je per definitie aan het kortste eind trekt. En, je hebt hem toch in je handtas ter bescherming van jezelf en met de bedoeling hem te gebruiken, niet? En de wet? “Achja, liever een hoop shit met de wet dan een mes in m’n buik”, is vaak de laatste stuiptrekking van de raadgevers. Op zich kan ik daar wel ergens inkomen maar daarmee zitten we bij het tweede probleem: het ter beschikking brengen van de pepperspray. Dat ding zit dus in je handtas.

Frustratieagressie 

Bij frustratieagressie is er vaak een benadering. De agressie verloopt in fases. Meestal is er aan het begin van de confrontatie niet eens sprake van zware verbale agressie. Door de toon van het gesprek merk je dat het verkeerd loopt.  Als we, weliswaar kort door de bocht, een tactisch plan zouden moeten ontwikkelen tegen frustratieagressie dan zou dat zijn: handen naar boven brengen (veiligheidshouding), persoon respectvol aanspreken, bereidheid tot luisteren tonen, voorstel doen… en tijdens dat proces neem je de pepperspray. Daar heb je hem voor, niet?

De geagiteerde gesprekspartner ziet dat. Ben je dan aan’t de-escaleren? Of laat je dan zien aan de geagiteerde gesprekspartner dat hij beter niet dichterbij komt en lok je dan net agressie uit? Laat het er ons over eens zijn dat het in ieder geval geen de-escaleren is en dat is nu net hetgeen je zou moeten doen.

Dan blijft nog de vraag: vanaf wanneer ga je de pepperspray gebruiken? Als de agressor dichterbij komt of als hij z’n hand opheft? Kan je nog terug?

Stel dat je de geagiteerde gesprekspartner met de pepperspray in de hand aanmaant om zich koest te houden: “Stop met roepen of ik spuit die pepperspray in je gezicht”, dan maak je je strafbaar.

Art. 327. <W 04-07-1972, art. 1> Hij die, hetzij mondeling, hetzij bij een naamloos of ondertekend geschrift, iemand onder een bevel of onder een voorwaarde, bedreigt met een aanslag op personen of op eigendommen, waarop een criminele straf gesteld is, wordt gestraft met gevangenisstraf van zes maanden tot vijf jaar en met geldboete van honderd frank tot vijfhonderd frank. De bedreiging met een aanslag op personen of eigendommen waarop een criminele straf gesteld is, bij naamloos of ondertekend geschrift, zonder bevel of voorwaarde, wordt gestraft met gevangenisstraf van drie maanden tot twee jaar en met geldboete van vijftig frank tot driehonderd frank.

Je dreiging zou ertoe kunnen leiden dat je gesprekspartner, die tot nu toe geen enkel strafbaar feit pleegde (roepen is niet strafbaar), nu plots op je af komt. “Wat ga je doen, komaan, spuit dan!”, je aarzelt, hij geeft je een pak rammel. Hij zou in dit geval zelfs wettige zelfverdediging kunnen pleiten. Hij was kwaad, jij dreigde met een verboden wapen, hij nam het zekere voor het onzekere en wou je ontwapenen…

“Jamaar”… wat? Welk argument ga je inbrengen? Juridisch zit je met een hoop problemen. Je hebt een verboden wapen op zak en je gebruikt het. Het argument zelfverdediging is bijzonder betwistbaar. Achja, de wet kon je niks schelen? Lees dan even verder.

Predatoriale agressie

Bij predatoriale agressie is het meestal zo dat er, na een eventuele hinderlaag of afleiding een plotse aanval plaatsvindt. Je zal die pepperspray dan moeten nemen terwijl de aanval aan de gang is, terwijl je totaal gestresseerd bent, je fijne motoriek verloren is… succes. Er kan zoveel fout gaan, richten bijvoorbeeld.

Een occasionele raadgever zal je aanraden die pepperspray in de hand te houden. Dat lijkt een goed plan, er is echter één klein detail. Wanneer? Altijd dan toch want zo’n aanval kan op elk moment gebeuren.

Paranoia is vooral goed voor de verkopers van dit soort producten en psychiaters.

Er zijn nog een paar redenen om pepperspray links te laten liggen: wind bijvoorbeeld. Je zou niet de eerste zijn die zelf pepperspray in de ogen krijgt. en dan hebben we het nog niet over wat er kan gebeuren als een kind dat spul uit je zak of tas neemt.

En de kleurspray of kleurfoam?

Het verhaal van de kleurspray’s is gelijkaardig, alleen komt daar nog bij dat het hier over een onschadelijk product gaat waarbij je dus het risico loopt dat de agressor de rommel van z’n gezicht veegt en doorgaat met zijn plan. De kleurspray, marking spray’s of foams werden op de markt gebracht als alternatief voor pepperspray. De fabrikanten claimen dat ze een heel moeilijk te verwijderen verf spuiten en dat ze de agressor afschrikken of dat je door de kleurspray te spuiten de kans krijgt om te ontsnappen. Dat laatste is nog maar de vraag.

Het is trouwens niet zo dat je per definitie helemaal vrijuit gaat bij het gebruik van zo’n marking spray. En misschien maak je je agressor alleen maar bozer.

Enkele worst case scenario’s bij het gebruik van een spray

• Er zijn mensen die geen last hebben van pepperspray, je tegenstander is er zo ééntje
• Je verliest tijd en aandacht door je spray ‘boven te halen’ waardoor je je tegenstander de kans geeft om actie te ondernemen
• Je tegenstander / geagiteerde gesprekspartner ziet het bovenhalen van de spray als een agressie en valt je aan terwijl je spray nog niet helemaal gebruiksklaar is
• Je gebruikt de spray ’te snel’, omstaanders (vrienden van) zien dat als agressie en vallen jou aan

Conclusie

De feiten zijn: alles wat je wil inzetten als ‘wapen’ moet je trainen. Je moet nadenken over een procedure en daarmee op een realistische manier aan de slag gaan. Doe je dat niet dan maak je tijdens een stress situatie cruciale fouten. Sommige merken, zoals het bekende Sabre, verkopen inerte busjes (met vloeistof die dezelfde consistentie heeft als de pepperspray maar onschadelijk is), je zou het gebruik dus kunnen trainen maar…

Bij de EKMA raden we het gebruik van alledaagse voorwerpen aan. Iets waarvan je kan verantwoorden dat je het bij je hebt. We leren je de-escaleren op een correcte manier, we leren je die alledaagse voorwerpen op een correcte manier in te zetten en we laten je nadenken over de gevolgen.

Luc Van Laere

Wens je Krav Maga te volgen? Er zijn 2 opties: de gewone lessen en trainingen en de cursussen. Voor de gewone lessen en trainingen kan je gratis een aantal sessies meedoen na reservatie. Voor de cursussen is dat uiteraard niet mogelijk. Meer info over de cursussen staat hier.

Geweerschoten, actie…

Was het maar zo simpel. Elke gewone burger die geweerschoten hoort zal eerst een Normalcy Bias ervaren. Die Normalcy Bias is een copingmechanisme waardoor uw hersenen het geluid gaan koppelen aan een geluid dat ze kennen, vuurwerk bijvoorbeeld. Net die cruciale seconden tussen het eerste schot en het besef dat er echt iets ernstig aan de hand is kunnen het verschil betekenen tussen leven en sterven. Plots staat de schutter in dezelfde ruimte en leegt hij koelbloedig het magazijn van zijn (aanvals)geweer op de aanwezigen. Het volgende probleem dient zich aan: ontkenning. “Is dit echt?”, weeral gaan cruciale seconden verloren.

Een standaardmagazijn van de bij terroristen populaire AK47 heeft 30 kogels, het wapen kan die kogels volautomatisch in een paar seconden afvuren waarna de schutter moet herladen. Half automatisch, waarbij de schutter voor elke kogel de trekker moet overhalen haalt het wapen 40 kogels per minuut. Het herladen duurt 3 seconden, een getrainde schutter doet het nog sneller.

Vluchten of vechten?

Vluchten moet sowieso de eerste optie zijn, de regel is: ADD. Avoid confrontation, Deny entry, Defend.

Naast vluchten en vechten is er echter nog een derde mogelijkheid: bevriezen. Het probleem met die mogelijkheid is dat die je kans op overleven eerder verkleint. Eén van de manieren om een vriesreactie te omzeilen is boosheid. Door boos te worden op de situatie of dader(s) lok je een vechtreactie uit. Deze vechtreactie uit zich niet per definitie in worstelen, slaan of trappen maar in actie ondernemen.

Avoid confrontation

Het vermijden van een situatie is iets waar we bij de European Krav Maga Academy hard op hameren. We onderzoeken dadergedrag aan de hand van getuigenverklaringen, beelden van bewakingscamera’s en praktijksimulaties. De bevindingen delen we in onze lessen en trainingen.

Het spreekt voor zich dat vermijden niet altijd mogelijk is. Als er plots iemand met een vuurwapen voor je neus staat dan zijn je opties beperkt. Ga dan naar stap 3, Defend.

Deny Entry

Vluchten is niet mogelijk? De enige optie is je verstoppen? Uit statistieken van het Amerikaanse Department of Homeland Security blijkt dat er tot nu geen enkele Active Shooter een deur heeft ingebeukt. Sluit de deur. Alhoewel, dat lijkt eenvoudiger dan het is. Als je tot het besef bent gekomen dat er mogelijks een schutter onderweg is naar je locatie zal je stress ervaren. Een sleutel zoeken en een slot dichtdraaien wordt dan plots minder evident.

We raden verantwoordelijken van mogelijke doelwitten aan om een deurspie bij te hebben.

Defend

We zijn niet het soort school dat superheld verhalen vertelt. De realistische benadering van het probleem staat centraal. Fysieke verdediging is enkel van toepassing als er geen andere mogelijkheden zijn.

Het ontwapenen van iemand die meer dan een meter van je af staat is zo goed als onmogelijk. Het ontwapenen van een getraind aanvaller zal bijna zeker leiden tot verwondingen. Maar goed, er zijn geen opties meer dus het moet wel. De techniek die de meeste kans maakt is zwermen. De term klinkt iets beter in het Engels, swarming. Met een groepje mensen de aanvaller overdonderen. Het probleem bij deze techniek is het feit dat een niet getrainde groep elkaar onbewust kan tegenwerken waardoor het risico op blessures verhoogt. De grote vraag is ook: wie? Logischerwijze zouden dat de mensen die het dichtst bij de aanvaller staan moeten zijn.

Als de aanvaller op komst is, je kan de deur niet sluiten en er is geen vluchtweg dan verhoog je je overlevingskans door laag, gehurkt naast de deur post te vatten en de aanvaller te overrompelen. Eventuele andere aanwezigen kunnen allemaal langs dezelfde muur post vatten.

Stappenplan

• Je hoort schoten, verlies geen tijd, zoek niet naar bevestiging, als je denkt schoten te horen ga dan onmiddellijk weg van de schoten naar een veilige locatie, liefst buiten het gebouw. Indien dit niet kan ga naar een veilige ruimte die van binnenuit af te sluiten is.
• Laat je bezittingen achter.
• Als je buiten bent ga dan niet in groep staan, neem geen openbaar vervoer.
• Bel de hulpdiensten, zeg je naam, geef de locatie van de schoten en andere info, geef je huidige locatie, vraag de politie je te bellen als de situatie veilig is en zet meteen je GSM op stille modus en hou je toestel in de gaten.
• Als je in een veilige ruimte zit doe je het licht uit (zet ook computermonitoren uit), sluit gordijnen, barricadeer de deur (zelfs als ze gesloten is) en wees stil. Geef geen antwoord als iemand roept. Ga niet allemaal samenzitten als je met meer bent, verschuil je achter zwaar meubilair.
• Als de situatie veilig is en je bent er zeker van dat de politie de situatie onder controle heeft blijf je waar je bent. Hou ten allen tijde je handen zichtbaar. Maak geen plotse bewegingen. Verwacht dat je ruw aangepakt zal worden. De politie kan niet zeker zijn dat er zich geen schutter of erger terrorist onder u bevindt. Volg de bevelen van de politie op zonder vragen te stellen. Als je medische hulp kan bieden zeg dan kort wat je bent en dat je kan helpen. Wees niet verontwaardigd als ze je hulp weigeren.

Jamaar…

Inderdaad, er zijn zeker een aantal “jamaars” te bedenken. In bovenstaande tekst blijf ik aan de oppervlakte van het probleem. Er zijn er een hoop parameters die de situatie bijzonder complex maken.

Ik heb het opzettelijk niet over detectie, vooral omdat dit niet in een paar woorden is neer te schrijven. Hoewel: “wees waakzaam”. Als je een onbekende locatie binnenstapt is het niet onverstandig om de vluchtwegen te checken.

Dat ik deze tekst nu plaats is uiteraard geen toeval. We zijn bij de EKMA al een tijdje bezig met de problematiek van de Active Shooter en terreuraanvallen. De moslimterreur in Parijs zette me ertoe aan deze korte tekst te plaatsen om u een inzicht te geven, niet om angst te voeden.

Luc Van Laere

Wens je Krav Maga te volgen? Er zijn 2 opties: de gewone lessen en trainingen en de cursussen. Voor de gewone lessen en trainingen kan je gratis een aantal sessies meedoen na reservatie. Voor de cursussen is dat uiteraard niet mogelijk. Meer info over de cursussen staat hier.

www.kmsdf.eu (Gratis proeflessen zelfverdediging te Antwerpen, Brasschaat, Sint Niklaas, Puurs, Halle Zoersel, Turnhout, Zelzate, Heusden, Oostakker)

Bronnen:

www.dhs.gov

The Unthinkable: Who Survives when Disaster Strikes – and why. Three Rivers Press. 2008. ISBN 978-0-307-35290-3.

Telkens er een bericht over een overval verschijnt op Facebook zijn de stoere reacties niet te tellen. “Ik zou…”, “Ik loop altijd met een wapen op zak en…”. Echt?

Neem nu deze situatie:

GVA ANTWERPEN – 12/11/2015 – http://www.gva.be/cnt/dmf20151112_01966383/man-31-met-geweld-overvallen-door-viertal-voor-40-euro

Op de Brouwersvliet is een 31-jarige Antwerpenaar woensdagochtend gewond geraakt na een overval door vier mannen.

Het slachtoffer had net geld afgehaald toen hij op de hoek van de Brouwersvliet en het Falconplein werd aangesproken door een man met Nederlands accent die de weg naar Café d’Anvers vroeg. Plots kwam er een tweede man achter het slachtoffer staan, en een derde naast hem. Een van de verdachten nam 40 euro uit zijn broekzak.

Een vierde verdachte kwam aangereden. De drie overvallers stapten in, maar het slachtoffer probeerde zijn geld nog terug te krijgen en hield het achterste portier tegen. Hij kreeg enkele slagen, maar gaf niet op tot een van de verdachten hem met een mes bedreigde.

De vier verdachten reden weg in de richting van de Waaslandtunnel. Het slachtoffer raakte gewond aan de ribben en ledematen. De overvallers zijn voorlopig spoorloos.

Wat had u gedaan? Wat is u die 40 Euro waard?

Eén van de reacties die ik op Facebook las: “Een stamp om enen weg te duwen en die andere een pak slaag!”. En weeral stel ik de vraag: “Echt?”. Naast het feit dat dit een grove onderschatting is van de 3 overvallers zijn er toch een aantal zaken die moeilijk te voorzien zijn. Een paniekreactie van de gewapende belager bijvoorbeeld. Is die 40 Euro u een messteek waard? En zelfs als er geen wapen bij te pas komt: is die 40 Euro een pak slaag waard?

Bij een overval is het sleutelprincipe RAAK. Rustig blijven, Aanvaarden, Afgeven en Kijken.

Jamaar, ik dacht dat ik ging leren vechten?

Klopt, maar het vechten is maar een onderdeel van Krav Maga. U moet vooral iets leren over gedrag, pre-assault indicatoren, en u moet correct leren reageren op moeilijke situaties. En ja, we leren trappen en stoten, ontsnappen uit verwurgingen en grepen, we leren mesbedreigingen oplossen, we leren hoe een vuurwapen te ontwapenen maar altijd gekaderd. Altijd binnen een duidelijke context. Altijd voor als het echt niet anders kan.

Bij Krav Maga staat uw veiligheid en de veiligheid van uw geliefden centraal. Het is dus essentieel dat u de juiste beslissing neemt, en net daarom is ons antwoord niet altijd per definitie vechten. 

Het is te gemakkelijk om na de feiten met een “ik zou” verhaaltje te komen. Tijdens onze praktijksimulaties zien we heel vaak dat leerlingen die eerder een duidelijke visie hadden over een situatie helemaal anders reageren tijdens de uitvoering. Meestal omdat ze dan pas inzien dat het allemaal niet zo simpel is. Een verhaal op papier is maar een verhaal. Leest u het artikel nog eens en beantwoord dan de volgende vraag:

• Zou het slachtoffer de situatie vermeden kunnen hebben mocht hij de pre-assault indicatoren hebben opgemerkt?

Aan zo’n overval gaat een typisch gedrag vooraf: er is communicatie tussen de aanvallers, de aanvallers checken of er getuigen in de buurt zijn, ze verbergen hun gezicht, ze laten u stoppen en leiden u af. Het spreekt voor zich dat u dit alles zou kunnen missen. Hoewel. Dat ze u laten stilstaan kan moeilijk gemist worden. Hier is de oplossing vaak: “sorry, geen idee”, terwijl u niet blijft stilstaan. Het gaat er om geen gemakkelijk slachtoffer te zijn, een bewegend slachtoffer is moeilijker in te sluiten.

• Zou het slachtoffer geslagen zijn mocht hij het RAAK principe hebben toegepast?

Het slachtoffer heeft de pre-assault indicatoren duidelijk gemist: Er was geen ontkomen aan. Ego opzij schuiven, geld afgeven en de politie bellen…

Luc Van Laere

Wens je Krav Maga te volgen? Er zijn 2 opties: de gewone lessen en trainingen en de cursussen. Voor de gewone lessen en trainingen kan je gratis een aantal sessies meedoen na reservatie. Voor de cursussen is dat uiteraard niet mogelijk. Meer info over de cursussen staat hier.